Zastrzyk zrobiony. A co ze zużytą igłą? O bezpieczeństwie, które zaczyna się po podaniu leku

Przygotowanie leku, sprawdzenie dawki, wykonanie zastrzyku. Każda z tych czynności ma swoje miejsce i kolejność. Dopiero na końcu pojawia się pytanie, którego wcześniej czasem nikt nie zadał: co zrobić ze zużytą igłą? Odłożyć na chwilę na blat? Zawinąć w chusteczkę? Wrzucić do kosza, skoro jest taka mała? Właśnie ten ostatni etap wymaga równie przemyślanej organizacji jak samo przygotowanie do podania leku. Pojemnik na odpady medyczne pozwala wyznaczyć konkretne miejsce na zużyte ostre materiały, zanim zaczną wędrować między stołem, szufladą a przypadkowym opakowaniem.

Temat dotyczy również domów, w których regularnie wykonuje się iniekcje albo pomiary glukozy z użyciem lancetów. Opieka nad zdrowiem ma przecież swoją codzienną, bardzo praktyczną stronę. Obok leków i sprzętu trzeba przewidzieć miejsce na to, co pozostaje po ich użyciu, oraz sposób przekazania odpadów do właściwego punktu.

Mały przedmiot, który wymaga osobnego miejsca

Zużyta igła zajmuje niewiele przestrzeni. Łatwo więc potraktować ją jak drobiazg, z którym można rozprawić się później. Tymczasem pozostawiona luzem może narazić na zakłucie osobę sprzątającą, domownika albo pracownika odbierającego odpady. Z tego powodu igły nie powinny trafiać do zwykłych pojemników na odpady zmieszane ani do segregowanych tworzyw sztucznych. Zagrożenie związane z niewłaściwym wyrzucaniem takich przedmiotów podkreślają również materiały edukacyjne Zakładu Gospodarki Odpadami w Bielsku-Białej.

Najbardziej kłopotliwe bywa właśnie odkładanie decyzji. „Za chwilę to schowam” brzmi niewinnie, dopóki ktoś nie przesunie rzeczy na blacie albo nie zbierze pozostawionych materiałów razem z pozostałymi śmieciami. Dlatego miejsce na zużyty sprzęt warto przygotować przed rozpoczęciem czynności. Dzięki temu zakończenie zastrzyku czy pomiaru nie uruchamia dodatkowego poszukiwania odpowiedniego opakowania.

Pojemnik na odpady medyczne powinien być dobrany do rodzaju zbieranych przedmiotów. Przy ostrych odpadach znaczenie mają między innymi sztywne ściany oraz odporność na przekłucie i przecięcie. Takie wymagania dla pojemników stosowanych przy zbieraniu ostrych odpadów medycznych określają przepisy dotyczące postępowania z nimi w ochronie zdrowia.

Najpierw przygotowanie, później spokojniejsza rutyna

Przy regularnym leczeniu wiele czynności z czasem staje się znajomych. Wiadomo, gdzie leżą potrzebne materiały, jak przygotować stanowisko i co sprawdzić przed użyciem sprzętu. Warto, żeby równie jasno określony był ostatni etap: odłożenie zużytych ostrych elementów do przeznaczonego dla nich pojemnika, zgodnie z instrukcją używanego urządzenia.

Podczas nauki wykonywania iniekcji dobrze poprosić personel o pokazanie całej procedury, również postępowania po podaniu leku. Dotyczy to szczególnie sprzętu z mechanizmami zabezpieczającymi i igieł do penów. Nie należy improwizować przy ich odłączaniu ani manipulować zużytą igłą bez znajomości właściwego sposobu postępowania. Ponowne nakładanie nasadki na zużytą igłę oraz wkładanie jej do przepełnionego pojemnika należą do czynności wiązanych z ryzykiem zakłucia.

Takie pytania najlepiej zadać, zanim pojawi się codzienny pośpiech. „Proszę pokazać, co mam zrobić z tym elementem po użyciu” jest równie potrzebne jak pytanie o przygotowanie sprzętu. Jasna instrukcja pomaga uniknąć sytuacji, w której każdy domownik ma inny pomysł na przechowywanie odpadów.

Pojemność 0,7 litra i znaczenie właściwego doboru

Pojemnik o pojemności 0,7 litra warto rozważyć wtedy, gdy potrzebne jest niewielkie rozwiązanie do zbierania drobnych odpadów. Sama pojemność nie odpowiada jednak na wszystkie pytania. Trzeba jeszcze sprawdzić przeznaczenie konkretnego modelu, wielkość otworu, sposób zamykania oraz dopuszczalny poziom napełnienia. Przedmioty powinny mieścić się w nim bez wciskania i bez konieczności manipulowania przy zawartości.

Dlatego pojemnik na odpady medyczne najlepiej wybierać z myślą o rzeczywiście używanym sprzęcie. Inne potrzeby będzie miała osoba korzystająca z niewielkich lancetów, inne miejsce, w którym powstają większe ostre odpady. W razie wątpliwości warto zapytać sprzedawcę o instrukcję produktu i jego zastosowanie, zamiast kierować się wyłącznie zdjęciem.

W ofercie dopacjenta.pl znajduje się pojemnik na odpady medyczne 0,7 l. Przed zakupem należy sprawdzić jego aktualną specyfikację i dopasować model do zbieranych odpadów. To szczególnie ważne, gdy produkt ma być wykorzystywany w placówce, w której obowiązuje określona procedura postępowania.

Wolne miejsce nie zawsze oznacza możliwość dalszego używania

Przy zwykłym koszu łatwo przyjąć zasadę, że dopóki coś się mieści, można dorzucić kolejną rzecz. W przypadku ostrych odpadów takie podejście jest niewłaściwe. Nie należy dociskać zawartości, potrząsać pojemnikiem w celu jej upakowania ani wyjmować wcześniej wrzuconych przedmiotów. Poziom napełnienia trzeba kontrolować na bieżąco, zgodnie z instrukcją i oznaczeniami.

W placówkach ochrony zdrowia przepisy przewidują zapełnianie pojemników najwyżej do dwóch trzecich objętości oraz zakaz otwierania jednorazowych pojemników po ich ostatecznym zamknięciu. Obowiązują również terminy wymiany, więc nie można czekać wyłącznie na zapełnienie. Dobór wielkości powinien uwzględniać ilość powstających odpadów i organizację ich odbioru.

W domu także warto zawczasu wiedzieć, kiedy zakończyć użytkowanie pojemnika i skąd wziąć następny. Najmniej wygodny moment na zamawianie nowego to ten, w którym dotychczasowy osiągnął już dopuszczalny poziom napełnienia.

Gdzie ustawić pojemnik?

Dobre miejsce pozwala korzystać z pojemnika bez przenoszenia niezabezpieczonych ostrych przedmiotów po pomieszczeniu. Jednocześnie musi chronić przed dostępem dzieci, zwierząt i osób, które mogłyby przypadkowo go przewrócić albo potraktować jak zwykłe opakowanie. Warto zadbać o stabilne ustawienie zgodne z instrukcją producenta.

W domowej organizacji pomaga prosta zasada: wszyscy opiekunowie wiedzą, do czego służy pojemnik i kto odpowiada za jego wymianę. Nie trzeba za każdym razem ustalać tego od nowa. Jeżeli nad jedną osobą opiekuje się kilka osób, dobrze wspólnie omówić sposób postępowania ze zużytym sprzętem.

Pojemnik na odpady medyczne jest częścią takiego porządku. Równie potrzebne są czytelna instrukcja, odpowiednie miejsce i zaplanowany odbiór. Sam zakup nie kończy jeszcze organizowania bezpiecznego postępowania z odpadami.

Co zrobić z zamkniętym pojemnikiem?

W przypadku igieł i strzykawek powstających podczas samodzielnego leczenia w domu należy sprawdzić zasady ich oddawania w swojej gminie. Informacji udzielają urząd oraz właściwy Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. Przykładowo gmina Buczkowice wymienia wśród przyjmowanych odpadów domowych igły i strzykawki pozostałe po iniekcjach oraz monitorowaniu poziomu substancji we krwi. Przed wyjazdem warto ustalić sposób zabezpieczenia i warunki przyjęcia odpadów.

Nie należy przy tym zakładać, że każdy pojemnik na przeterminowane leki w aptece służy również do zbierania igieł. Gmina Buczkowice wyraźnie ostrzega przed umieszczaniem ich w takich zbiornikach ze względu na ryzyko dla osób obsługujących zbiórkę.

Osobnego postępowania wymagają odpady powstające w ramach działalności medycznej. Nie można traktować ich jak odpadów z samodzielnego leczenia mieszkańca i przekazywać do PSZOK na tych samych zasadach. Takie rozróżnienie wskazują również informacje miejskie dotyczące zbiórki zużytych igieł i strzykawek.

Ostatnia czynność też zasługuje na uwagę

W codziennej trosce o zdrowie najwięcej uwagi poświęcamy zwykle lekowi, dawce i prawidłowemu użyciu sprzętu. Warto dopisać do tego jeszcze jedno: co dzieje się ze zużytym ostrym elementem chwilę później. Dobrze dobrany pojemnik na odpady medyczne, przygotowany przed rozpoczęciem czynności, pomaga nadać temu etapowi stałe miejsce.

To niewielka zmiana w organizacji dnia. Zamiast odkładać igłę „na moment”, można od razu zakończyć czynność zgodnie z poznaną instrukcją. A później przekazać zabezpieczone odpady tam, gdzie powinny trafić. Z troską również o osoby, które będą miały z nimi kontakt już poza naszym domem.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.